ต่อไป »

[สิทธิ์]

วัณโรคเป็นโรคที่สามารถติดต่อไปยังผู้ใกล้ชิดได้ และหากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมก็อาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ด้วย แต่ถ้าผู้ป่วยรับประทานยาสมํ่าเสมอจนครบ ซึ่งโดยทั่วไปคือตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปก็จะสามารถรักษาให้หายขาดได้
          ปัญหาสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยวัณโรครักษาไม่หายขาด ก็คือ ผู้ป่วยไม่ได้รับประทานยาทุกวันตามที่แพทย์กำหนดให้ ทำให้เชื้อวัณโรคดื้อยา และแพร่กระจายมากขึ้น ฉะนั้นญาติผู้ป่วยควรช่วยดูแลให้ผู้ป่วยได้รับยาอย่างสมํ่าเสมอ และให้กำลังใจในการรักษาอย่างต่อเนื่องด้วย แม้ว่าจะมีอาการดีขึ้นมากแล้วก็ยังหยุดยาเองไม่ได้จนกว่าจะรักษาครบตามเวลาที่กำหนด
          การรักษาวัณโรค โดยปกติต้องใช้ยาไม่ตํ่ากว่า 3 ชนิดขึ้นไป อาการข้างเคียงของยารักษาวัณโรค ได้แก่ ปัสสาวะเป็นสีส้มแดง รวมทั้งเหงื่อ น้ำลาย น้ำตาด้วย ซึ่งไม่มีอันตรายอะไร แต่อาจทำให้เลนส์สัมผัสชนิดอ่อนเปลี่ยนสีอย่างถาวรได้ นอกจากนี้อาจพบอาการคลื่นไส้อาเจียนได้ ซึ่งแก้ไขได้โดยให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารรองท้องสักเล็กน้อย ผู้ป่วยอาจมีอาการชาตามปลายมือปลายเท้า ซึ่งเกิดจากการขาดวิตามินบี 6 ซึ่งเป็นผลจากการใช้ยา หรือการมองเห็นแย่ลง หรือปวดตา ควรแจ้งให้แพทย์ผู้รักษาทราบ ถ้ามีอาการรุนแรง เช่น เบื่ออาหาร อ่อนเพลียมาก ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีคล้ำ ปวดบวมที่ข้อ ปัสสาวะไม่ออก ตาบอดสี (แยกสีเขียวและแดงไม่ออก) ควรรีบพบแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด
          ผู้ป่วยที่ตั้งครรภ์อยู่ หรือกำลังให้นมบุตร หรือมีโรคประจำตัว เช่น โรคตับ โรคไต เบาหวาน โรคเกาต์ ต้อกระจก ติดสุรา ฯลฯ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบก่อน เพื่อที่แพทย์จะได้เลือกใช้ยาที่เหมาะสมกับตัวท่านได้
          ผู้ป่วยที่รับประทานยาอื่น ๆ อยู่ เช่น ยากันชัก ยาอดเหล้า ยาโรคเกาต์ ยาลดกรด ควรแจ้งให้เภสัชกรผู้จ่ายยาทราบ เพื่อให้คำแนะนำที่เหมาะสม เช่น ควรรับประทานยาลดกรดห่างจากยารักษาวัณโรคไม่ตํ่ากว่า 2 ชั่วโมง เป็นต้น นอกจากนี้ผู้ป่วยควรทาโลชั่นกันแดด เพราะยาจะทำให้ผิวหนังแพ้แดดได้ง่าย ผู้ป่วยควรระวังเมื่อขับรถหรือใช้เครื่องจักรอันตราย เพราะยามีผลให้เกิดอาการง่วงซึมได้ และควรงดดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด เพราะจะเป็นอันตรายต่อตับมากขึ้น
          นอกจากนี้ ควรให้ผู้ป่วยรับประทานยาเวลาเดียวกันทุกวัน เช่น ก่อนนอน เพื่อป้องกันการลืม แต่ถ้าผู้ป่วยลืมกินยาก็ให้กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้มื้อถัดไปแล้วก็ให้เว้นมื้อที่ลืมไปได้ แล้วรับประทานยาตามขนาดปกติในเวลาเดิมต่อไป และก่อนไปพักร้อนหรือเดินทางไกลควรเตรียมยาไปให้เพียงพอเสมอ
          ผู้ป่วยวัณโรคควรไปพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง เพื่อรับยาต่อเนื่องและรับการตรวจอื่น ๆ ที่จำเป็น เช่น การตรวจเลือด การเอกซเรย์ การตรวจสายตา เพื่อดูผลของการใช้ยา
          ผู้ป่วยมักได้รับยาคราวละมาก ๆ ควรเก็บยาในที่แห้ง แดดส่องไม่ถึง ไม่ร้อนเกินไป และเก็บให้พ้้นมือเด็ก
          ถ้าท่านมีปัญหาไม่มีค่ายา ควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษา เพื่อพิจารณาช่วยเหลือในโครงการสงเคราะห์ผู้มีรายได้น้อย ไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่บอกกล่าว เพราะนอกจากท่านจะไม่หายขาดจากโรคแล้ว ยังอาจทำให้เชื้อวัณโรคดื้อยา และแพร่กระจายไปยังผู้อื่นต่อไปอีกด้วยค่ะ